Vrijheidscolleges

De Vrijheidscolleges zijn een jaarlijkse serie lezingen van bekende opiniemakers met de ‘Vier Vrijheden’ van Roosevelt als thema. In samenwerking met tien Bevrijdingsfestivals brengen de Vrijheidscolleges een publiek op de been voor deze fundamenten van onze rechtstaat en democratie. In elke provincie vinden meerdere lezingen plaats: in de aanloop naar 5 mei, en op 5 mei zelf tijdens het Bevrijdingsfestival. In Drenthe vinden er Vrijheidscolleges plaats op 24 april in Meppel, op 25 april in Hoogeveen en Emmen en op 5 mei in Assen. De Vrijheidscolleges zijn gratis toegankelijk en iedereen is welkom.

Four Freedoms
Op 6 januari 1941 sprak president Franklin Delano Roosevelt in Washington de ‘Four Freedoms’ rede uit. Hij formuleerde vier vrijheden die voor iedereen ter wereld zouden moeten gelden: Freedom of Fear, Freedom from Want, Freedom of Speech & Expression en Freedom of Worship. Ruim zeventig jaar later zijn de Vrijheid van Meningsuiting, Religie en Vrijwaringen van Gebrek en Angst nog steeds relevant en essentieel.

Vrijheid is kwetsbaar en niet vanzelfsprekend. Dagelijks worden we overspoeld met nieuws waaruit deze kwetsbaarheid blijkt. De in 1941 door Roosevelt geformuleerde Four Freedoms blijken anno 2018 nog steeds actueel en relevant. Het zijn de vier waarden waarop onze samenleving gebaseerd is. Waarden die ons voorhouden hoe we met elkaar omgaan, dat we gelijkwaardig zijn en dat we respect en betrokkenheid moeten tonen voor elkaar. Vrijheidscolleges wil aan de hand van deze Four Freedoms een bijdrage leveren aan het debat over vrijheid en actuele onderwerpen agenderen. Verleden en heden worden hierbij nadrukkelijk aan elkaar gekoppeld.

24 april, Bibliotheek Meppel: Fresku
Fresku’s maatschappelijke betrokkenheid komt tot uiting in ludieke acties en in zijn songteksten. Bijvoorbeeld in het nummer ‘Zo Doe je Dat’ waarin hij de heersende blanke muziekcultuur op de hak neemt, zoals altijd vergezeld van een knipoog.

Fresku speelde zich als rapper in 2008 met het nummer ‘Brief aan Kees’ in de kijker bij TopNotch-baas Kees de Koning en tegelijk ook bij de Nederlandse muziekscène. Hij maakte met regisseur Teemong opvallende video’s rond Gino Pietermaai, zijn creatie van de stereotype Antilliaan. Later creëerde hij Willy Keurig, de blanke man uit Brabant. Beide maken ook deel uit van de theatershow ‘Welkom bij de Fresku Show’.

25 april, Bibliotheek Emmen: Jan Terlouw
Als tiener maakte Jan Terlouw de Tweede Wereldoorlog bewust mee en ervoer hij wat het betekent tijdelijk niet in een rechtsstaat te leven. In zijn Vrijheidscollege refereert hij aan deze tijd en de invloed daarvan op de onze.

Jan Terlouw is schrijver en oud-politicus. In de jaren ‘70 was hij voor D66 lid van de Tweede Kamer en vervolgens Minister van Economie, Commissaris van de Koningin in Gelderland en senator in de Eerste Kamer. Naast zijn politieke carrière, schreef Jan Terlouw met veel succes kinderboeken: ‘Koning van Katoren’ (Gouden Griffel en verfilmd), ‘Briefgeheim’ en ‘Oorlogswinter’ (verfilmd) zijn de bekendste. Ook schreef Terlouw met zijn dochter Sanne detectives. Eind 2016 hield hij in het tv-programma De Wereld Draait Door een bewogen pleidooi voor meer onderling vertrouwen, zijn ‘touwtje uit de brievenbus’ maakt veel indruk.

26 april, Bibliotheek Hoogeveen: Afshin Ellian
Hoe kan de democratie worden beschermd zonder de opheffing van vrijheid en democratische rechten? Afshin Ellian bespreekt in zijn Vrijheidscollege de relatie tussen de weerbare democratie en vrijheid.

Afshin Ellian is hoogleraar Encyclopedie van de rechtswetenschap en Wetenschappelijk Directeur van Instituut voor Metajuridica aan de rechtenfaculteit van de Universiteit Leiden. Ellian studeerde in 1996 af in internationaal publiekrecht, strafrecht en filosofie aan de Universiteit van Tilburg waar hij in 2003 ook promoveerde. Hij schrijft columns voor onder meer Elsevier.nl en publiceerde artikelen in The Wall Street Journal en Le Figaro. Van zijn hand verschenen twee dichtbundels: ‘Verrijzenis van Woorden’ en ‘Mensenherfst’.

5 mei, Bevrijdingsfestival Drenthe, Assen: Herman Pleij
Hoe vrij mag een mening zijn? Dat is de vraag die Herman Pleij opwerpt in zijn Vrijheidscollege. Over de vrijheid van meningsuiting zijn we het in een moderne rechtsstaat als Nederland snel eens: dat spreekt vanzelf. En we zijn er trots op dat Erasmus, Coornhert en ook Willem van Oranje daar vroeg voor gepleit hebben. Maar in de praktijk leverde die met de mond beleden vrijheid voortdurend problemen op. En dat is nog steeds zo. Waar liggen de grenzen van deze vrijheid? Waarom verschuiven ze telkens? En wie gaan daarover?

Herman Pleij is emeritus hoogleraar Historische Nederlandse letterkunde aan de Universiteit van Amsterdam. Hij heeft een bijzondere belangstelling voor de ontwikkeling van een burgermoraal en van Nederlandse identiteiten in het algemeen. Pleij schreef hier een groot aantal artikelen, essays en boeken over, waaronder recent ‘Moet nog steeds kunnen: op zoek naar een Nederlandse identiteit’ (2016) en het essay ‘Geluk!? Van hemelse gave tot hebbeding’ (2017).